SEO Analizi Sözleşmesinde Mitler ve Gerçekler: Hangi Maddeler Sizi Korur?

SEO analizi sözleşmesi neden fiyat listesinden daha kritik?

Belirsizlikleri taraf belirleme

Belirsizliğin maliyetini önceden hesaplayın

SEO Analizi Sözleşmesinde asıl mesele, analiz sırasında ortaya çıkacak belirsizliklerin hangi tarafta kalacağını belirlemektir. Fiyat bir kere konuşulur; kapsam, teslim biçimi ve veri sahipliği ise iş boyunca her hafta karşınıza çıkar. Bu yüzden sözleşmenin asıl işlevi, işin sonunda 'bunu beklemiyorduk' cümlesinin kurulmasını önlemektir.

İyi kurgulanmış bir SEO Analizi Sözleşmesinde analistin ne yapacağı değil, sizin hangi kararı hangi çıktıyla vereceğiniz tanımlanır. Örneğin teknik hata listesi teslim edilecekse, listenin önem derecesine göre sıralanmış, etki tahmini ve düzeltme eforu içeren bir tablo olması gerekir. Bu tanım yoksa elinize yüzlerce satırlık ham veri geçer ve karar kalitesi düşer.

Türkiye'de KOBİ ölçeğinde SEO Analizi Sözleşmesi çoğu zaman tek sayfalık teklif formuna indirgeniyor. Oysa enflasyon ve kur hareketliliği nedeniyle hizmet bedelinin hangi para biriminde, hangi tarihte sabitleneceği bile yazılı olmalı. Aksi halde üç ay sonra aynı kapsam için farklı bir bedel konuşuyor olursunuz.

• Kapsam: hangi sorulara yanıt verilecek, hangi sayfa/şablon grubu incelenecek
• Teslim: dosya biçimi, tarih, sürüm numarası ve revizyon hakkı
• Ölçüm: hangi araç, hangi tarih aralığı, hangi veri kaynağı
• Sahiplik: analiz hesabı, ham veri ve doküman kime ait
• Çıkış: fesih koşulu, veri devri süresi, yenileme şartı

Yaygın kanı: SEO garantisi verilebilir. Gerçek ne?

Ölçülebilir gösterge seçimi

Tedarikçinin kontrol edebildiği metrikler

Gerçek şu ki arama motoru sıralamaları, dışarıdan kontrol edilemeyen algoritma güncellemelerine bağlıdır; hiçbir tedarikçi belirli bir konumda yer almayı SEO Analizi Sözleşmesinde taahhüt edemez. Google Search Central dokümantasyonu da sıralamayı belirleyen faktörlerin çok sayıda ve değişken olduğunu, tek bir anahtarın yeterli olmadığını anlatır. Sözleşmede 'ilk sayfa garantisi' görüyorsanız, o madde hizmetin d

Bunun yerine ölçülebilir ve tedarikçinin etkileyebildiği göstergeler yazılmalıdır: taranan sayfa oranı, indekslenen URL sayısı, çekirdek web vitals eşiklerini geçen şablon sayısı, başlık ve meta açıklama eksikliği giderilen sayfa adedi. Bu göstergeler analistin işini tanımlar, arama motorunun davranışını değil. Karar kuralı basit: SEO Analizi Sözleşmesinde ölçüt, tedarikçinin doğrudan müdahale edebildiği bir değ

Bir diğer yaygın kanı, 'sıralama takip raporu' sunulmasının yeterli olduğudur. Oysa sıralama takibi bir izleme aracıdır, analiz değildir. SEO Analizi Sözleşmesinde sıralama raporu varsa, yanında hangi sorgu kümesinde, hangi cihazda ve hangi konum verisiyle ölçüldüğü de yazılmalı. Aksi halde aynı marka için iki farklı araç iki farklı tablo üretir ve tartışma veriye değil araca döner.

Yaygın kanı: kapsam maddesi kısa olabilir. Gerçek neden farklı?

Teslim dosyalarını listeleme

Çıktı formatını ve karar noktasını tanımlayın

Kapsam maddesi kısa tutulduğunda tedarikçi ile müşteri arasındaki beklenti farkı büyür; sözleşmenin geri kalanı ne kadar düzgün olursa olsun bu fark işi tıkar. SEO analizi çıktısının üç bileşeni ayrı ayrı yazılmalıdır: teknik tarama, içerik ve niyet analizi, rekabet ve görünürlük değerlendirmesi. Her bileşen için sayfa, şablon veya sorgu adedi belirtilmelidir.

Kapsamı netleştirmenin pratik yolu, teslim edilecek dosyaları tek tek listelemektir. Örneğin 'teknik hata envanteri (etki ve efor sütunlu)', 'şablon bazlı başlık önerileri', 'rakip görünürlük karşılaştırma tablosu'. Bu liste hem fiyatı hem de işin süresini öngörülebilir kılar. Sözleşmede dosya adı geçmiyorsa, teslimatta neyin eksik olduğunu kanıtlamak zorlaşır.

Kapsam dışı bırakılan işler de yazılmalıdır. İçerik üretimi, kod düzeltmesi, bağlantı kazanımı ve reklam yönetimi analizin dışında kalıyorsa bunun açıkça belirtilmesi, sonradan 'bunu da yapın' taleplerinin önünü keser. Ek iş talebi geldiğinde fiyatın hangi birim üzerinden hesaplanacağı da sözleşmede yer almalıdır.

Kapsamı üç satırda sabitleme yöntemi

Kapsamı üç satırda sabitlemek için şu kalıbı kullanın: incelenecek varlık sayısı, teslim edilecek dosya sayısı ve her dosyanın içermesi gereken asgari sütunlar. Bu üç bilgi yazılıysa, teslimat sırasında 'bu raporda ne eksik' sorusu öznel olmaktan çıkar ve karşılaştırılabilir hale gelir.

Yaygın kanı: teslim tarihi yeterli bir ölçüttür. Gerçek ne?

Sıralama raporu ölçüm detayları

Kabul kriteri olmadan tarih anlamsızdır

Teslim tarihi tek başına bir ölçüt değildir; tarih, sürüm ve kabul koşulu birlikte yazılmadığında tedarikçi tarihi tutar ama içeriği eksik bırakabilir. Sözleşmede teslimin 'kabul' sayılması için gereken asgari unsurlar tanımlanmalıdır: dosya biçimi, veri tarih aralığı, kaynak listesi ve önerilerin önceliklendirilmiş olması.

Revizyon hakkı da açıkça belirtilmelidir. Kaç tur revizyonun ücretsiz olduğu, revizyonun hangi süre içinde talep edilebileceği ve kapsam dışı düzeltmelerin nasıl fiyatlanacağı yazılmazsa, ikinci turda ilişki gerilir. Uygulamada iki tur revizyon makul bir başlangıçtır; ancak bu sayıyı sözleşmeye yazmadan pazarlık etmeyin.

Ödeme takvimi teslime bağlanmalıdır. Peşin ödemenin tamamının iş başında alınması, teslim kalitesini müşteri lehine korumaz. Örneğin yüzde 40 başlangıç, yüzde 60 kabul sonrası gibi bir bölünme, tedarikçiyi teslimi tamamlamaya teşvik eder. Ödeme planı yazılı değilse, ihtilaf çıktığında elinizdeki tek koz faturayı ödememek olur ki bu da işi durdurur.

Yaygın kanı: veri ve hesaplar tedarikçide kalabilir. Gerçek neden riskli?

Analiz hesabı, arama konsolu verisi, tarama çıktıları ve rapor dosyaları müşteriye ait olmalıdır; tedarikçide kalması, ilişki bittiğinde geçmiş veriye erişimi imkânsız hale getirir. Sözleşmede 'tüm analiz hesapları ve ham veriler müşteri adına açılır, iş bitiminde devredilir' cümlesi yer almalıdır. Bu madde, tedarikçi değişiminde sıfırdan başlama maliyetini ortadan kaldırır.

Gizlilik tarafında KVKK Kurumu'nun yayımladığı çerçeve yol göstericidir. Analiz sırasında kişisel veri içeren form, sepet veya üyelik akışları inceleniyorsa, verinin hangi amaçla işlendiği, ne kadar saklanacağı ve kimlerle paylaşılacağı sözleşmede yer almalıdır. Bu madde yoksa, analiz dosyaları şirket dışına çıktığında sorumluluk belirsiz kalır.

Erişim yetkileri de yazılmalıdır. Analistin hangi sistemlere okuma, hangilerine yazma yetkisiyle bağlanacağı; iş bitiminde yetkilerin kim tarafından kapatılacağı belirtilmelidir. Bu, hem güvenlik hem de hesap devamlılığı açısından gereklidir. Karar kuralı: yazma yetkisi gerektiren her işlem ayrı onay gerektirmeli, okuma yetkisi ise işin kapsamıyla sınırlı olmalı.

Yaygın kanı: fesih maddesi gereksizdir. Gerçek ne?

Fesih maddesi olmayan sözleşme, memnuniyetsizlik durumunda çıkışı pahalı hale getirir; tedarikçi işi bırakmaz, siz ödemeyi kesmek zorunda kalırsınız. Sözleşmede bildirim süresi, o ana kadar teslim edilen işin bedeli ve veri devri yükümlülüğü açıkça yazılmalıdır. Otuz günlük bildirim süresi KOBİ ölçeğinde makul bir başlangıçtır.

Yenileme koşulu da aynı derecede önemlidir. Aylık izleme içeren işlerde sözleşmenin kendiliğinden yenilenip yenilenmeyeceği, yenileniyorsa fiyatın hangi endekse göre güncelleneceği belirtilmelidir. Türkiye koşullarında fiyat güncellemesi TÜİK'in yayımladığı endekslerden birine bağlanabilir; ancak hangi endeksin kullanılacağı ve güncelleme sıklığı sözleşmede yazılı olmalıdır.

Sorumluluk sınırı maddesi de gözden geçirilmelidir. Analistin önerilerinin uygulanması sonucu doğacak ticari sonuçlardan tedarikçinin sorumlu tutulamayacağı genellikle kabul edilir; ancak bu sınır, ödenen bedelin makul bir katıyla sınırlandırılmalıdır. Sınırsız sorumluluk reddi, hatalı analiz durumunda elinizi tamamen bağlar.

SEO analizi sözleşmesini imzalamadan önce izlenecek adımlar

Dört kapıyı sırayla kontrol edin

1. Kapsamı dosya listesine çevirin Teklifteki 'detaylı analiz' ifadesini, teslim edilecek dosya adlarına ve her dosyanın asgari sütunlarına dönüştürün.
2. Teslim ve kabul koşulunu yazın Tarih, dosya biçimi, veri aralığı ve revizyon turu sözleşmede yer alsın; kabul bu koşullara bağlansın.
3. Sahiplik maddesini ekleyin Analiz hesapları ve ham verinin müşteri adına açılacağını, iş bitiminde devredileceğini belirtin.
4. Ödemeyi teslime bağlayın Peşin oranı sınırlayın; kalan ödemeyi kabul koşulunun sağlanmasına bağlayın.
5. Fesih ve yenilemeyi netleştirin Bildirim süresi, o ana kadarki işin bedeli ve fiyat güncelleme endeksini yazılı hale getirin.
6. Gizlilik ve erişim yetkisini tanımlayın İşlenecek veri türü, saklama süresi ve analistin okuma/yazma yetkisi ayrı ayrı belirtilsin.
7. Yapay zekâ katmanını ekleyin Ölçüm aracı, sorgu kümesi ve ölçüm sıklığı yazılsın; aksi halde bu katman denetlenemez.

Yaygın kanı: yapay zekâ görünürlüğü sözleşmeye gerekmez. Gerçek ne?

Yapay zekâ yanıt motorlarında görünürlük artık ayrı bir ölçüm katmanıdır ve sözleşmede yer almazsa analiz eksik kalır. ChatGPT, Gemini, Perplexity ve Google'ın yapay zekâ özetleri, klasik sıralama verisinden farklı bir kaynak seçimi mantığıyla çalışır. Sözleşmede bu katmanın hangi araçlarla, hangi sorgu kümesiyle ve hangi sıklıkla izleneceği yazılmalıdır.

Bu katmanın çıktısı da net olmalıdır. Örneğin 'marka adı geçen yanıt oranı', 'kaynak gösterilen sayfa sayısı' ve 'rakip markaların anılma sıklığı' gibi göstergeler tanımlanabilir. Ancak bu göstergelerin hiçbiri tek başına kesin bir başarı ölçütü değildir; yanıt motorları aynı soruya gün içinde farklı yanıt verebilir. Sözleşmede ölçümün hangi tarihte ve hangi arayüzde yapıldığı belirtilmelidir.

Yapay zekâ katmanını sözleşmeye eklerken kapsamı şişirmemek gerekir. Küçük bir site için bu katman, haftalık değil aylık ölçümle yeterli olabilir. Karar kuralı: marka adı geçen sorguların toplam sorgu hacmi belirli bir eşiğin altındaysa, bu katman üç ayda bir ölçülür; eşiğin üstündeyse aylık izlemeye alınır.

Hangi maddeler sözleşmede mutlaka yer almalı?

Aşağıdaki tablo, sözleşmede bulunması gereken maddeleri, yokluğunda doğacak riski ve pratik kontrol sorusunu bir arada gösterir. Tabloyu teklif karşılaştırırken kontrol listesi olarak kullanabilirsiniz.

Tablodaki her satır, iş sırasında ortaya çıkabilecek bir ihtilafı önceden kapatır. Bir satır boşsa, o konuda tedarikçinin sözlü güvencesine bağlı kalıyorsunuz demektir.

Örnek senaryo: iki teklif arasında kalan bir KOBİ

Kurgusal bir örnek üzerinden ilerleyelim. İzmir'de faaliyet gösteren orta ölçekli bir mobilya üreticisi, SEO analizi için iki teklif alıyor. İlk teklif daha düşük bedelli ama tek sayfalık; ikinci teklif daha yüksek ve yedi sayfalık bir sözleşmeyle geliyor. Şirket sahibi ilk bakışta düşük teklife yöneliyor.

İlk sözleşmede kapsam 'detaylı SEO analizi' olarak geçiyor; teslim tarihi yok, revizyon hakkı yok, analiz hesabının kime ait olacağı yazmıyor. İkinci sözleşmede ise incelenecek şablon sayısı, teslim edilecek üç dosya, iki tur revizyon ve hesap devri maddesi var. Ayrıca ödeme yüzde 40 başlangıç, yüzde 60 kabul sonrası olarak bölünmüş.

Şirket, ikinci teklifi seçiyor. Altı hafta sonra teslimatta bir dosyanın eksik olduğu görülüyor; sözleşmedeki kabul koşulu sayesinde ikinci ödeme bekletiliyor ve eksik dosya tamamlanana kadar iş kapanmıyor. İlk sözleşmeyle aynı durumda şirketin elinde hiçbir yaptırım olmayacaktı. Bu örnek, sözleşmenin fiyatı değil riski yönettiğini gösterir.

Örnek senaryo: İzmir'deki kurgusal bir mobilya üreticisi iki SEO analizi teklifi alıyor. Düşük bedelli ilk teklif tek sayfalık ve kapsamı 'detaylı analiz' olarak geçiyor; teslim tarihi, revizyon hakkı ve hesap sahipliği yazmıyor. İkinci teklif daha yüksek ama incelenecek şablon sayısını, teslim edilecek üç dosyayı, iki tur revizyonu ve hesap devri maddesini içeriyor. Şirket ikinciyi seçiyor; teslimatta bir dosya eksik çıkınca kabul koşulu sayesinde ikinci ödeme bekletiliyor ve eksik tamamlanana kadar iş kapanmıyor. İlk sözleşmede aynı durumda şirketin elinde yaptırım olmayacaktı.

Bu konuda bilinmesi gereken kavramlar nelerdir?

Kapsam maddesi

Hizmetin hangi varlıkları, hangi derinlikte ve hangi çıktılarla ele alacağını tanımlayan sözleşme bölümüdür.

Kabul koşulu

Teslim edilen işin tamamlanmış sayılması için sağlanması gereken asgari unsurları belirleyen ölçüttür.

Veri sahipliği

Analiz sırasında üretilen hesap, ham veri ve dokümanların kime ait olduğunu ve nasıl devredileceğini belirleyen ilkedir.

Revizyon turu

İlk teslimattan sonra ücretsiz olarak talep edilebilecek düzeltme hakkının sayısını ifade eder.

Yapay zekâ görünürlüğü

Markanın yanıt motorlarında ve yapay zekâ özetlerinde anılma ve kaynak gösterilme durumunu ölçen katmandır.

Sık sorulan sorular

SEO Analizi Sözleşmesinde Hangi Maddeler Gerçekten Sizi Korur?

Kapsam ve Teslim Maddeleri Neden İlk Sırada Yer Alır?

Bir SEO analizi sözleşmesinin en kritik bölümü, hizmetin kapsamını net biçimde tanımlayan maddelerdir. Hangi sayfaların inceleneceği, teknik tarama derinliği, anahtar kelime araştırmasının sınırları ve raporlama sıklığı yazılı olmadığında taraflar arasında beklenti farkı doğar. Sözleşmede teslim edilecek çıktıların türü, formatı ve zamanı belirtilmelidir. Böylece hizmet sağlayıcı neyi borçlandığını, müşteri de neyi talep edebileceğini bilir. Belirsiz ifadeler yerine ölçülebilir tanımlar kullanmak, ileride doğacak anlaşmazlıkların önünü keser.

Sorumluluk Sınırları ve Fikri Mülkiyet Hangi Riskleri Azaltır?

Sözleşmede sorumluluk sınırlarının açıkça yazılması, her iki tarafı da beklenmedik yükümlülüklerden korur. Arama motoru algoritmalarındaki değişimlerin sonuçları doğrudan etkileyebileceği kabul edilmeli, garanti verilen sıralama vaatlerinden kaçınılmalıdır. Fikri mülkiyet maddeleri ise analiz raporlarının, veri setlerinin ve hazırlanan dokümanların kime ait olacağını belirler. Müşteri, ödeme tamamlandığında çıktıların kullanım hakkını alacağını bilmelidir. Gizlilik hükümleri de paylaşılan erişim bilgilerinin ve ticari verilerin korunmasını sağlar. Bu maddeler, güven ilişkisinin hukuki temelini oluşturur.

Fesih ve Ödeme Koşulları Neden Açık Yazılmalı?

Ödeme takvimi, fatura dönemleri ve gecikme durumunda uygulanacak yaptırımlar sözleşmede somut biçimde yer almalıdır. Fesih koşulları da belirsiz bırakılmamalıdır. Hizmetin hangi durumlarda durdurulabileceği, tarafların hangi süreyle önceden bildirim yapacağı ve devam eden işlerin nasıl tasfiye edileceği yazılmalıdır. Bir SEO analizi sürecinde kapsam değişikliği sık yaşanır. Bu nedenle ek işlerin nasıl fiyatlandırılacağına dair bir madde bulunması, hem bütçeyi hem de emeği korur. Net yazılmış fesih ve ödeme hükümleri, tarafların haklarını bilerek hareket etmesini sağlar.